Staw biodrowy – co z nim nie tak? Ile razy zastanawialiście się co się dzieje z Waszym biodrem? Przecież nic nie zrobiliście, nie było żadnego urazu, upadku, operacji czy innej mechanicznej przyczyny, a mimo to staw biodrowy boli. Aby wyjaśnić Wam najczęstszy problem stawu biodrowego przybliżę Wam nieco jego anatomię.
Zwyrodnienie stawów - kiedy do lekarza. Jeśli ból pojawił się na skutek przeforsowania (mycie okien, forsowny spacer w górach, długie siedzenie przy komputerze), wystarczy "oszczędzać" bolący staw, np. nie klękać, nie schylać się, spać na drugim boku. Sporadycznie można ratować się tabletką przeciwbólową.
Dzięki temu badaniu można dokładnie obejrzeć, jak wygląda miednica dziecka. Poniżej rysunki pokazujące, jak wygląda dysplazja stawu biodrowego. Na obu rysunkach lewe biodro jest prawidłowe, prawe z dysplazją. Rysunek po lewej stronie pokazuje lekką dysplazję, a po prawej – dużą. Rys.: romaset/Adobe Stock
ponieważ dach biodrowy ma nachylenie, z łatwością odprowadza wodę, śnieg i gruz z dachu. Nachylenie pozwala również na lepszą wentylację w porównaniu z płaskim dachem, co może pomóc uczynić twój dom znacznie bardziej energooszczędnym. Oczywiście dach dwuspadowy ma tę samą zaletę w stosunku do płaskiego dachu.,
Tak jak każdy sport uprawiany wyczynowo, tak i pływanie wyczynowe może wiązać się z większym ryzykiem wystąpienia urazów oraz kontuzji. Wyczynowi pływacy najczęściej skarżą się na dolegliwości barków, w dalszej kolejności także kolan i kręgosłupa. Charakterystycznym urazem jest tzw. bark pływaka, który powstaje w okolicy
Jak wygląda wybity palec? Zwichnięcie palca może dotyczyć zarówno palców kończyny dolnej, jak i górnej. Tego typu kontuzje często występują u osób uprawiających różne dziedziny sportu, takie jak: koszykówka, siatkówka, piłka ręczna, rugby, a także boks i inne sztuki walki.
. Dysplazja stawu biodrowego jest wadą wrodzoną, statystycznie głównie dotyczy ludzi rasy białej. Częściej również dotyka kobiety niż mężczyzn, jest dziedziczna i często towarzyszą jej inne wady rozwojowe. Dysplazja stawu biodrowego u niemowląt najczęściej ma miejsce w przypadku ciąż bliźniaczych, ponieważ płody mają zwyczajne zbyt mało miejsca w macicy, aby prawidłowo się ułożyć. Może dotyczyć również złego ułożenia w macicy w przypadku ciąży pojedynczej. Dysplazja stawu biodrowego – informacje ogólne i przyczyny Wrodzona dysplazja stawów biodrowych ma miejsce najczęściej w przypadku dziedziczenia wady lub z powodu złego ułożenia płodu. O samej dysplazji bioder mówimy wówczas, gdy w przypadku dzieci dochodzi do ograniczenia odwodzenia kończyn dolnych po okresie noworodkowym lub kość udowa przesuwa nam się poza staw biodrowy jest niestabilne. Rodzice z reguły zauważają, że biodro wyskakuje dziecku ze stawu, przeskakuje w trakcie odwodzenia, robienia tzw. pozycji żabki. Trudno określić u każdego pacjenta co jest bezpośrednią przyczyną, natomiast w przypadku wrodzonej dysplazji stawu biodrowego u dziecka, wyróżnia się najczęściej: złe ułożenie w okresie rozwoju płodowego, działanie hormonu relaksyny, który pojawia się w ciele matki w okolicach trzeciego trymestru ciąży i jest odpowiedzialny za rozluźnienie miednicy, która szykuje się do porodu, wady wrodzone, uszkodzenie stawu podczas pielęgnacji lub zabawy z noworodkiem, wskutek prostowania nóżek. Objawy dysplazji stawu biodrowego Rodzice orientują się, że dziecko może mieć problem z biodrami wówczas, gdy nie może odwodzić nóżek. Trudne dla dziecka, lub wręcz niemożliwe w przypadku dysplazji stawów biodrowych jest osiągnięcie pozycji żabki. Widoczne, a i często słyszalne jest „przeskakiwanie” biodra u dziecka. Z reguły pierwszym badaniem, na którym widać, że niemowlę ma problem z biodrami, jest USG bioderek, które wykonuje się w pierwszych tygodniach życia dziecka. W przypadku wrodzonej dysplazji stawu biodrowego połowa przypadków jest jednak bezobjawowa. Zdarza się widoczna różnica między stawami biodrowymi. To, co istotne w przypadku noworodków to zauważalna wiotkość torebki stawu biodrowego. U większych dzieci dysplazja bioder objawia się widocznym chodem kaczkowatym. Dysplazja stawu biodrowego u dzieci widoczna jest również, gdy dziecku biodro opada na zdrową stronę, podczas gdy ciężar jest na chorej stronie. Dysplazja nie musi być od razu widoczna w okresie noworodkowym, czy niemowlęcym. Problemy z biodrami możemy zaobserwować również, dopiero gdy dziecko jest większe. Diagnoza i leczenie dysplazji stawów Podstawowym badaniem we wczesnym diagnozowaniu dysplazji stawów biodrowym u niemowląt jest wspomniane badanie ultrasonografem. Obecnie wykonuje się je profilaktycznie zaraz po urodzeniu, następne w okresie 4-8 tygodniem życia, jednak zaleca się jego ponowne wykonanie po 4 miesiącu. Jest to metoda bezbolesna i bezinwazyjna, polega na przyłożeniu głowicy ultrasonografu i obserwowaniu jak wygląda rozwój stawu na monitorze. Lekarz może na podstawie przeprowadzonego badania stwierdzić, czy i jaki występuje deficyt w obrębie kości, oraz czy położenie stawu względem panewki jest prawidłowe. Dzięki badaniu kontrolnemu możemy ocenić ryzyko i zaplanować dalsze leczenie. Jeżeli lekarz podczas badania między 4 a 8 tygodniem stwierdzi nieprawidłowości, wówczas po 6 tygodniach zostanie zlecona kontrola. Jeżeli w dalszym ciągu biodro nie będzie prawidłowo osadzone w panewce, profilaktycznie zleca się noszenie specjalnych szelek i kontrolę po 6 tygodniach. Jeżeli jednak na tym badaniu lekarz stwierdzi, że to dysplazja stawu biodrowego, leczenie, które zaleci, będzie w pierwszej kolejności miało charakter zachowawczy. Najczęściej jest to: poduszka Frejki, uprząż Pavlika, szyna Koszli. W przypadku tych narzędzi mówi o leczeniu dzieci do 6 miesiąca życia. Wspomniane przyrządy to aparaty odwodzące, lekarz poinstruuje również jakie ćwiczenia z dzieckiem wykonywać oraz w jaki sposób, by nie skrzywdzić dziecka. Dysplazja stawu biodrowego, stopnie wady, które wyróżniamy, są trzy. W zależności od tego jak bardzo biodro jest krzywe i nie osadzone, lekarz określa jaki stopień przyznać. Od tego zależy dalsze leczenie. Leczenie dysplazji biodra u dzieci i dorosłych Wcześnie wykryta dysplazja stawu biodrowego u niemowląt daje dobre rokowania. Dysplazja stawu biodrowego u dorosłych oraz starszych dzieci, często jest przypadkiem cięższym. U dzieci od 6 do 18 miesiąca życia stosuje się leczenie wyciągowe, stosuje się je również, jeżeli wcześniejsze metody nie pomogły. Zakłada się na dziecko specjalny gips biodrowo-udowy na okres około 6 tygodni, następnie zmienia się go na ćwiczebny. Chodzi o to, aby systematycznie zwiększać zakres odgięcia biodra. W skrajnych przypadkach stosuje się leczenie chirurgiczne. Jeżeli jednak dziecko ukończyło 18 miesiąc życia, wówczas pozostaje jedynie operacja. Dysplazja stawów biodrowych wiąże się z tzw. przeszkodami repozycyjnymi, które uniemożliwiają prawidłowe osadzenie się stawu i ułożenia bioder. Usuwa się je więc u dziecka pod narkozą. Odtwarza się jednocześnie kształt panewki oraz fragmentu kości udowej. Podobnie jest u osób dorosłych. Dysplazja stawów biodrowych rehabilitacja i profilaktyka Odpowiednie ćwiczenia na odwodzenie, prawidłowe zachowanie podczas pielęgnacji dziecka, czy zwracanie uwagi na odpowiednie ułożenie bioder u niemowląt, mogą znacząco pomóc w leczeniu dysplazji bioder. Warto nie robić tego na własną rękę, a skorzystać z pomocy fizjoterapeuty, zbyt szybkie, niewłaściwe, czy nerwowe ruchy mogą pogłębić problem lub doprowadzić do zwichnięcia. Popularną metodą ciągle jest związywanie pieluchy tetrowej dziecku tak, by wymusić pozycję żabki. Która do 3 miesiąca życia dziecka jest prawidłowa i pozwala na zdrowe osadzenie się biodra. Dysplazja stawu biodrowego nieleczona może prowadzić do trwałego kalectwa, dlatego tak ważne są badania profilaktyczne, czyli wspomniane USG bioder, zwłaszcza jeżeli dziecko było ułożone nieprawidłowo lub jego rodzic również obciążony jest tą wadą. Lek. Michał Dąbrowski
USG żył w Krakowie CENA: 220 zł Badanie USG żył kończyn dolnych stanowi powszechnie stosowaną metodę służącą rozpoznawaniu lub wykluczaniu stanu zakrzepicy żylnej. USG naczyń żylnych jest także jednym z elementów procesu kwalifikacji pacjenta do zabiegu operacyjnego usunięcia żylaków. W trakcie badania lekarz może rozpoznać inne zmiany będące przyczyną puchnięcia łydek czy zmian skórnych na nogach, np. obrzęk chłonny tkanki podskórnej czy krwiak pourazowy. Badanie USG żył kończyn dolnych wymaga od lekarza doświadczenia i biegłości w ocenie przy dużej zmienności anatomicznej przebiegu naczyń żylnych obserwowanej u różnych osób. Umów wizytę teraz - do lekarza, który wykonuje USG żył w naszym szpitalu Wskazania do USG naczyń żylnych USG żył kończyn dolnych wykonuje się najczęściej w poniższych sytuacjach: podejrzenie lub konieczność wykluczenia zakrzepicy żylnej, poszukiwanie przyczyny obrzęków kończyn, owrzodzeń skóry łydek czy przewlekłych dolegliwości bólowych i uczucia ciężkości nóg, przygotowanie do zabiegu operacji żylaków. Objawami ostrej zakrzepicy żylnej są: ocieplenie i obrzęk kończyny, zaczerwienienie skóry, poszerzenie żył powierzchownych, ból stopy i/lub łydki nasilający się przy ucisku. Podejrzenie ostrej zakrzepicy żylnej jest poważnym stanem zagrożenia życia i wymaga natychmiastowej konsultacji lekarskiej. Przygotowanie do USG żył Badanie wymaga odsłonięcia kończyn dolnych od stóp po okolice pachwin. Jeśli USG żył wykonywane jest po raz kolejny, należy przynieść ze sobą poprzednie wyniki badań. Jak wygląda USG żył kończyn dolnych? Badanie USG obejmuje ocenę żył głębokich i żył powierzchownych na całej długości kończyny dolnej od stopy aż do pachwiny. Czasami konieczna jest także ocena żył biodrowych położonych w miednicy oraz żyły głównej dolnej położonej w obrębie jamy brzusznej. Naczynia żylne badane są na pełnej ich długości co 1 cm. W trakcie badania pacjent przebywa w pozycji leżącej, stojącej lub siedzącej ze spuszczonymi nogami – pozycja ciała zależy od aktualnie badanego odcinka naczyń żylnych oraz stanu ogólnego pacjenta. Lekarz pokrywa skórę nóg osoby badanej specjalnym żelem, a następnie przykłada głowicę aparatu USG. Obraz uzyskany dzięki odbiciu fal ultradźwiękowych od tkanek obserwowany jest na ekranie monitora. Co ocenia lekarz podczas badania? Podstawowe badanie łożyska naczyniowego obejmuje USG w skali szarości w połączeniu z obrazowaniem w kolorze (color Doppler) i rejestracją widma (PW Doppler). Każde z naczyń ocenia się w projekcji poprzecznej oraz – jeśli konieczne – w podłużnej. Oceniana jest echogeniczność światła żyły, co daje informację o ewentualnej obecności skrzepliny lub zwłóknienia. Wykonuje się także ultrasonograficzną próbę uciskową naczynia. Zakres badania USG żył kończyn dolnych może obejmować: Układ żył głębokich żyła główna dolna i żyły biodrowe wspólne, biodrowe wewnętrzne i biodrowe zewnętrzne; żyła udowa wspólna, żyła udowa głęboka, żyła udowa, żyła podkolanowa, żyły piszczelowe tylne i przednie, żyły strzałkowe, żyły śródmięśniowe. Układ żył powierzchownych Przebieg i liczba żył powierzchownych oraz towarzyszący im układ żył głębokich jest bardzo zmienny. W zakres sieci żył powierzchownych wchodzą żyła odpiszczelowa (biegnie od pachwiny do kostki przyśrodkowej), połączenie żyły odpiszczelowej z żyłą udową w okolicy pachwiny, żyła sromowa zewnętrzna, nabrzuszna powierzchowna, okalająca biodro powierzchowna w okolicy pachwiny, żyła odstrzałkowa. Układ żył przeszywających Żyły przeszywające to naczynia łączące żyły głębokie z żyłami powierzchownymi. Ultrasonograficzna próba uciskowa Ultrasonograficzna próba uciskowa służy rozpoznawaniu obecności skrzeplin lub zwłóknień w układzie żył głębokich oraz powierzchownych. Lekarz umieszcza głowicę centralnie nad naczyniem, po czym wykonuje ucisk do momentu zapadnięcia się światła naczynia, po zwolnieniu ucisku przesuwa głowicę o 1 cm w kierunku dalszym i ponawia procedurę. Ocena naczyń przy zastosowaniu koloru Obrazowanie USG w kolorze służy określeniu kierunku przepływu krwi, co pomaga rozpoznać refluks czyli cofanie się krwi żylnej w kierunku do stóp. Zapis widma przepływu i pomiary czasu refluksu Zapis widma przepływu służy bardziej precyzyjnemu pomiarowi refluksu krwi żylnej. W trakcie pomiaru dokonuje się wstecznego wymuszenia refluksu, np. poprzez próbę Valsalvy lub masaż obwodowy. Lekarz układa głowicę podłużnie w stosunku do przebiegu naczynia żylnego. Badanie USG w kierunku zakrzepicy W razie potwierdzenia zakrzepicy żylnej lekarz określa dokładną lokalizację oraz zakres zmian zakrzepowych w naczyniach. Zapisywane są wymiary średnicy żyły przed uciskiem i po, co pozwala monitorować stan pacjenta w ciągu kolejnych badań. Określany jest także wiek skrzeplin na podstawie ich echogeniczności. Badanie USG przed operacją żylaków Przed planowaną operacją usuwania żylaków konieczne jest wykluczenie wszelkich nieprawidłowości w obrębie układu żył głębokich – pozwala to uniknąć powikłań okołozabiegowych związanych z zakrzepicą. Innym ważnym celem badania USG jest szczegółowa ocena zmian w układzie żył powierzchownych. Lekarz ocenia wielkość refluksu krwi żylnej i wydolność zastawek żył kończyny dolnej (żyły odpiszczelowej, odstrzałkowej, udowej i podkolanowej). Opisywane są także ujścia głównych żył perforujących łączących żyły powierzchowne z głębokimi. Źródło: Małek G, Nowicki A, Standardy badań ultrasonograficznych Polskiego Towarzystwa Ultrasonograficznego – aktualizacja. Badanie żył kończyn dolnych. Journal of Ultrasonography 2014; 14: 287-296. Najczęściej zadawane pytania o USG żył: Cena usługi: 220
Technologie budowlane idą niesamowicie do przodu. Dziś mamy już taki wybór różnorodnych materiałów, że możemy przeglądać oferty bez końca. Sytuacja podobnie przedstawia się w związku z dostępnymi rodzajami gipsów budowlanych. Dlatego poniżej przedstawiamy już kompletne vademecum gipsowe, które pomoże w zorientowaniu się w tej gipsowaniaWymagający niskiej energochłonności procesów produkcyjnych gips budowlany powstaje w wyniku wypalania kamienia gipsowego i stąd występuje w zmielonej postaci. Zwykle składa się z gipsu surowego, który jest minerałem występującym w przyrodzie albo z gipsu surowego z fabrycznie tworzonymi dodatkami. Dzięki tym dodatkom (np. opóźniacze, przyspieszacze czy regulatory konsystencji) wzmacniane są i regulowane właściwości gipsu. Wśród dodatków także pojawiają się wypełniacze, jak piasek czy budowlany wymaga specyficznych warunków, żeby mógł stwardnieć. Zawsze sypie się go do wody, nie odwrotnie, żeby uniknąć skluszczeń oraz dokonuje się tego wyłącznie na powietrzu. Po wiązaniu, w trakcie którego zwiększa się objętość gipsu, następuje jego stwardnienie. Natomiast zbędne jest przy tym utrzymywanie go w wilgotności, jak w przypadku wapna i cementu, gdyż można go od razu suszyć, po czym zyskuje od razu swoją pełną wytrzymałość. Dlatego głównymi jego zaletami bywa szybki proces twardnienia oraz łatwość budowlany: jasne i ciemne stronyZwolennicy gipsu budowlanego uświadamiają nas także o innych dobrych stronach tego produktu. Mianowicie stanowi on materiał wysoce ekologiczny, gdyż cechuje go niski poziom promieniotwórczości. Charakteryzuje się do tego małą gęstością objętościową i znaczną porowatością. Gips jest też ceniony ze względu na swoją mrozoodporność oraz ognioodporność. Także okazuje się być liderem wśród materiałów budowlanych ze względu zarówno na stwarzanie odpowiednich warunków cieplnych w pomieszczeniu (dobra izolacja termiczna, utrzymywanie stałej temperatury), jak i w związku ze swoimi zdolnościami do regulowania wilgotności w pomieszczeniu (wchłania wilgoć z powietrza oraz uwalnia ją w przypadku przesuszenia)Zdecydowanie mankamentem stosowania gipsu budowlanego jest jego duża nasiąkliwość i rozpuszczalność pod wpływem wilgoci. Przez to staje się nieodporny na zmiany warunków atmosferycznych i w związku z tym nie może być on użyty do tynków zewnętrznych. Także najlepiej jest od razu chronić elementy stalowe (np siatki Rabitza, uchwyty do zawieszania) w miejscach połączenia ich z gipsem, żeby uniknąć występowania korozji. Niepokojące staje się również niszczące jego strukturę tzw. butwienie gipsu jako niepożądany efekt jego naprzemiennego nawilżania i wysychania. Uważajmy też lepiej w sytuacjach, kiedy zaczniemy układać go na betonie lub na innej powierzchni o cementowym spoiwie, gdyż podłoże oddające jeszcze wodę lub zawilgocona któraś z jego części przyczyniają się wówczas do powstawania zatem mieć świadomość tego, że niekoniecznie musimy korzystać z gipsu budowlanego. Istnieją bowiem alternatywne rozwiązania, które proponują producenci wyrobów budowlanych. Możemy bowiem spokojnie sięgać po spoiwa anhydrytowe czy magnezjowe. Jako spoiwo można również śmiało zastosować wapno i zastosowaniaGips budowlany ma szerokie zastosowania. Stosuje się go przede wszystkim do pokrycia ścian, a jego głównym zadaniem jest wygładzanie nierówności. Właśnie ze względu na jego różne zastosowania można wyróżnić pewne odmiany gipsu jednego z głównych rodzajów gipsu zalicza się po pierwsze gips sztukatorski używany, jak nazwa wskazuje, do sztukaterii, wyrobów różnych form oraz do robót na siatce Rabitza. Nadaje się też do wykonywania tynków wewnętrznych i elementów gipsowych. Wymaga on od 8 do 25 minut do rozpoczęcia twardnienia, które kończy się między 20 a 60 minutą, kiedy to należy przerwać jego najbardziej znanym rodzajem stał się gips tynkowy, którym wykonuje się tynki wewnętrzne czy roboty na siatce Rabitza i który rozpoczyna twardnieć powyżej 3 minut. Możliwe natomiast jest jego przecieranie, gdyż można go zdecydowanie dłużej się także inne odmiany gipsu budowlanego oparte na bazie gipsu sztukatorskiego i/lub gipsu budowlanego, których specjalne właściwości otrzymuje się w fabryce za pomocą regulatorów lub układania jednowarstwowych tynków wewnętrznych o grubości 5mm stosuje się gips do tynków gotowych, który powoli ulega twardnieniu, a jego czas ułożenia i obróbki od momentu zarobienia wodą trwa ok. 45 minut. Kolejny rodzaj gipsu ma właściwości dokładnie takie jak jego poprzednik. Jednak ma szersze zastosowania, gdyż nie tylko służy do wykończenia jednowarstwowych tynków wewnętrznych (grubość 5mm), ale również do podłoży, które są gładkie i mało ssące, jak np. powierzchnie betonowe. Mowa oczywiście o gipsie do tynków przyczepnych. Tynki także mogą być wykonywane w sposób mechaniczny za pomocą agregatów tynkarskich, w których nie dochodzi do zestalania się gipsu podczas nawet 15 minutowych przerw, a dzięki regulatorom możliwe jest jego długotrwałe układanie. Takie właśnie cechy posiada tzw. gips do tynkowania mechanicznego, który ma też takie właściwości jak gipsy do tynków również gipsy służące do różnych płyt gipsowych i ich wykończenia. Do osadzania tzw. suchych tynków (płyt gipsowo-kartonowych) stosuje się gips plackowaty, który nie tylko powoli twardnieje, ale posiada również podwyższone zdolności do zatrzymywania wody, co sprawia, że nie zostaje ona odessana przez karton. Z kolei do łączenia płyt gipsowych zaprawą stosowany bywa specjalny gips spoinowy (fugowy) o właściwościach dokładnie takich jak poprzedni rodzaj gipsu. Poza tym możemy też skorzystać z gipsu szpachlowego, którym nie tylko zaszpachlujemy doskonale spoiny płyt gipsowych, ale też inne równe budowlany może być też wykorzystywany do zadań specjalnych, w zależności od przeznaczenia wyróżnia się takie jego odmiany, jak choćby gips marmurkowy (cement marmurkowy), gipsy modelarskie, izolacyjne czy lekkie (komórkowe).
00:00 Stawy biodrowe to czuły punkt noworodka. Wyjaśniamy, kiedy należy je traktować szczególnie troskliwie. Lekarz zwraca na nie uwagę już przy pierwszym badaniu noworodka, ponieważ u niektórych maluchów zdarza się, że nie są one jeszcze do końca ukształtowane. Kiedy dziecko przychodzi na świat, głowa kości udowej powinna pasować do wklęśnięcia w miednicy zwanego panewką. Otoczone torebką stawową stanowią one staw biodrowy, dzięki któremu dziecko może płynnie ruszać nogami. U sześciorga noworodków na sto w jednym lub w obu stawach panewka jest jednak zbyt płytka lub głowa kości udowej nie dość zaokrąglona i nie pasują do siebie idealnie. Taki stan lekarze nazywają dysplazją. Zwiększona czujność Wiadomo, że kłopoty ze stawami biodrowymi częściej mają: - dziewczynki (dysplazja występuje u nich sześć razy częściej niż u chłopców). To wpływ relaksyny, hormonu giętkości. Przed porodem rozluźnia on stawy miednicy przyszłej matki, ale działa też równocześnie na stawy mającej się urodzić dziewczynki, które stają się zbyt elastyczne i niestabilne; - dzieci, które były ułożone w macicy pupą w dół (miednicowo). W czasie skurczów porodowych nóżki malucha są stale wyprostowane i silnie przyginane do tułowia, jak przy skłonie. To może doprowadzić do rozciągnięcia i naruszenia elementów stawu biodrowego; - dzieci, których rodzice lub rodzeństwo urodzili się z dysplazją. W grę wchodzą czynniki genetyczne; - bliźnięta (trojaczki, czworaczki) - w brzuchu mamy jest im ciaśniej i ich biodra są narażone na silniejszy nacisk. Czas na badanie Żeby wykluczyć ewentualną wadę, ortopeda sprawdza po porodzie, czy dziecko symetrycznie odwodzi na boki obie nóżki i czy przy ruchach głowa kości udowej nie wyskakuje ze stawu. Jeśli w czasie badania usłyszy charakterystyczne kliknięcie, może podejrzewać dysplazję. Lekarz patrzy też, czy fałdy pod pośladkami malucha są symetryczne, a także (co ważniejsze) czy oba uda są równej długości. Jeżeli zauważy coś niepokojącego, zleci USG stawów biodrowych. W niektórych szpitalach takie badanie przeprowadza się rutynowo u wszystkich dzieci, wiadomo bowiem, że im wada jest wcześniej wykryta, tym łatwiej rehabilitować dziecko. Nawet jeżeli pierwsze badanie wypadnie pomyślnie, ortopedę trzeba odwiedzić powtórnie, najlepiej kiedy maluch ma sześć-osiem tygodni (potrzebne będzie skierowanie od lekarza rodzinnego). To nie koniec - w szóstym i dziewiątym miesiącu życia dziecko czekają jeszcze dwie wizyty kontrolne, by wykluczyć wszelkie podejrzenia. Pieluchowa terapia Po rozpoznaniu dysplazji lekarz zleca najczęściej układanie malucha na brzuchu. Może także zalecić tzw. szerokie pieluchowanie. Dwie pieluchy tetrowe składa się w prostokąt, a trzecią złożoną w trójkąt nakłada na pozostałe. Jeżeli maluch używa pieluch jednorazowych, złożone w ten sposób pieluchy tetrowe nakłada się na pieluchę jednorazową. Dzięki temu dziecko leży w pozycji żabki - nóżki w stawach biodrowych ma zgięte pod kątem prostym i rozłożone na boki. Taka właśnie pozycja sprzyja przebudowie i rozwojowi stawu i często wystarcza, by skorygować niewielką wadę. Lekarze coraz rzadziej jednak zalecają szerokie pieluchowanie, bo uważają, że daje ona niewielkie efekty. Rozwórki, poduszki, szelki Po dwóch, trzech tygodniach trzeba zgłosić się z dzieckiem na kontrolę do lekarza. Gdyby szerokie pieluchowanie i układanie na brzuszku nie przyniosło poprawy, konieczne będzie założenie któregoś ze specjalnych aparatów. Różnią się one konstrukcją i noszą nazwy pochodzące od nazwisk ich twórców - rozwórka Koszli, poduszka Frejki, szelki Pavlika, majtki Mittermayera-Grassa. Wszystkie mają to samo zadanie - zapewniają stałe ustawienie małych nóżek pod właściwym kątem. (Czasem specjalista może też wcześniej zdecydować o założeniu aparatu, jeśli dysplazja jest od początku zaawansowana). Wszystkie te konstrukcje stanowią ogromną pomoc, ale niemowlęciu jest w nich niewygodnie - nie może swobodnie się przewracać i bawić; przeszkadzają mu i czasami obcierają. Dobrze jest kilka razy dziennie smarować kremem ciało malucha w miejscach, gdzie styka się z aparatem. Można też uszyć na rozwórkę flanelowy pokrowiec, żeby mniej drażniła delikatne ciało. Trzeba przyznać, że dla rodziców też jest to pewnego rodzaju próba, bo pielęgnacja dziecka jest w takiej sytuacji dość uciążliwa. Trudno je wsadzić do wózka, a przy przewijaniu i myciu trzeba aparat ściągać, a potem znów zakładać. Koniec kłopotów Warto jednak potraktować te niedogodności jako inwestycję na przyszłość, by później móc zapomnieć o problemach ze stawami biodrowymi. Lekarz w tym czasie wyznaczy co kilka tygodni wizyty kontrolne, podczas których bada niemowlę, ogląda jego stawy za pomocą USG i reguluje ustawienie aparatu. Jeśli dysplazję rozpoznano zaraz po urodzeniu i natychmiast rozpoczęto leczenie, prawdopodobnie po dwóch, trzech miesiącach aparat będzie można zdjąć. Dysplazja nie pozostawi po sobie żadnego śladu. Maluch będzie siadał i chodził nie później niż jego rówieśnicy. Jeżeli dysplazja rozpoznana została zbyt późno lub od początku była zaawansowana, dziecko musi trafić do szpitala, gdzie będzie jakiś czas leżało na wyciągu lub będzie miało założony gips (w takim wypadku zacznie siadać i chodzić znacznie później niż jego rówieśnicy). Może się nawet zdarzyć, że będzie potrzebna operacja, ale dotyczy to najczęściej dzieci, u których zwichnięcie stawu lub zaawansowana dysplazja nie poddały się leczeniu zachowawczemu. Biodrom na zdrowie Oto 10 rad, do których warto się zastosować bez względu na to, czy dziecko ma dysplazję, czy też nie: 1. Przy przewijaniu nigdy nie podciągaj dziecka za stopy, tylko podłóż mu rękę pod pupę i unieś ją do góry. 2. Noś niemowlę tak, by trzymało nóżki okrakiem na twoim biodrze lub brzuchu. Jeżeli woli być "twarzą do świata", noś je tak, by było przytulone do ciebie plecami, a nóżki miało w rozkroku - przełóż ręce między jego nogami i jedną dłonią przytrzymuj mu brzuszek, a drugą klatkę piersiową. 3. Nie prostuj dziecku nóżek, niech będą zgięte i rozłożone na boki. 4. Nie próbuj mierzyć maluchowi wzrostu, prostując nóżki. 5. Pozwól na swobodne machanie nóżkami - nie zawijaj ściśle w beciki ("na mumię") 6. Wkładaj dziecku luźne śpioszki i pajacyki; gdy tylko zauważysz, że z nich wyrasta, postaraj się o większe. 7. Przez pierwsze 6 tygodni możesz stosować szerokie pieluchowanie. 8. Często układaj dziecko na brzuchu (w pozycji żabki); unikaj kładzenia go na boku w pierwszych trzech miesiącach. 9. Nie przyspieszaj nauki chodzenia; 10. Nie używaj chodzika (wcale nie ćwiczy on mięśni potrzebnych przy chodzeniu i może źle wpłynąć na biodra).
Dysplazja stawu biodrowego (większa lub mniejsza) to dość częsta przypadłość u niemowląt. Rodzi się z nią dużo dzieci. Ze względu na ryzyko dysplazji, każdy niemowlak przechodzi badanie stawów biodrowych tuż po narodzinach, a potem także na wizytach kontrolnych u pediatry, które odbywają się w pierwszym roku życia dziecka. Jeśli lekarza coś zaniepokoi, kieruje dziecko do dalszej diagnostyki. Spis treści: Dysplazja stawu biodrowego u niemowląt – co to jest? Objawy dysplazji stawu biodrowego u niemowląt Jak wygląda dysplazja stawów biodrowych u niemowlaka? Dysplazja stawów biodrowych u niemowląt – leczenie Dysplazja stawu biodrowego u niemowląt –ćwiczenia Jak dbać o biodra niemowlęcia? Dysplazja stawu biodrowego u niemowląt – co to jest? Wrodzona dysplazja stawów biodrowych to niedorozwój bioderek, a dokładniej jednego z elementu stawów. Staw biodrowy, w uproszczeniu, składa się z dwóch części znajdujących się na miednicy i kości udowej. W miednicy znajduje się zagłębienie, zwane panewką stawową. Z kolei górna część kości udowej zakończona jest tzw. główką kości udowej. W prawidłowo rozwiniętym stawie biodrowym duża część główki tkwi głęboko w panewce. Dysplazja stawów biodrowych to nieprawidłowa budowa stawu biodrowego i niewłaściwe położenie w niej główki kości udowej. Dzieje się tak, gdy panewka jest zbyt płytka lub ustawiona pod złym kątem, a staw biodrowy nie może pracować jak należy. Jeżeli niewielka dysplazja nie będzie leczona, staw będzie się coraz bardziej deformować. Niemowlę z dysplazją stawu biodrowego będzie miało coraz większe problemy z odwodzeniem nóżek na boki, a później z chodzeniem i bieganiem. Zbyt płytka panewka stawowa grozi zwichnięciem stawu biodrowego u dziecka, czyli „wyskoczeniem” główki kości udowej z panewki, co nieleczone prowadzi do niepełnosprawności. Problem dysplazji stawów biodrowych u niemowląt dotyczy głównie dzieci płci żeńskiej. Na 10 dziewczynek z dysplazją stawów biodrowych rodzi się tylko jeden chłopiec z tą wadą. Dysplazja stawu biodrowego u niemowląt – stopnie Dysplazja stawów biodrowych może mieć różne nasilenie. Poniżej klasyfikacja dysplazji stawu biodrowego (według Grafa): stopień I – prawidłowy staw biodrowy; stopień II – stawy biodrowe są fizjologicznie niedojrzałe i dysplastyczne, ale nie dochodzi do nieprawidłowego ustawienia głowy kości udowej w panewce; stopień III – stawy biodrowe są dysplastyczne a głowa kości udowej nie jest ustawiona centralnie w panewce; stopień IV – stawy biodrowe są zwichnięte. Zwichnięcie stawu biodrowego u dzieci – co to takiego? O zwichnięciu stawu biodrowego mówimy wtedy, gdy główka kości udowej wysunie się poza panewkę. To poważna dolegliwość. Często wymaga unieruchomienia dziecka na wiele miesięcy w gipsowych spodenkach. Na szczęście zwichnięcie stawu biodrowego dotyczy tylko niewielkiego odsetka niemowląt. Objawy dysplazji stawu biodrowego u niemowląt Dysplazję stawów biodrowych u niemowlęcia można podejrzewać, gdy: dziecko nie jest w stanie odwieść szeroko nóżek (odwiedzenie to odprowadzenie nóg na boki), można wyczuć, że nóżka podczas ruchu przeskakuje w biodrze (słychać wtedy charakterystyczny „klik”). Przy takich objawach możemy z dużą dozą prawdopodobieństwa mówić o dysplazji stawu biodrowego. Niemowlęta, u których podejrzewa się dysplazję, mają wykonywane przesiewowe badanie USG stawów biodrowych (skierowanie wystawia pediatra). Badanie przeprowadza się między 6 a 12 tygodniem życia. To optymalny czas, aby jednoznacznie potwierdzić lub wykluczyć dysplazję i w razie potrzeby zastosować odpowiednie leczenie. Jak wygląda dysplazja stawów biodrowych u niemowlaka? Kiedyś ortopeda oceniał stan bioderek dziecka „na oko”. Lekarz porównywał, czy fałdki na pupie dziecka są symetryczne i czy nóżki dają się szeroko odwodzić. Obecnie w rozpoznaniu tej wady nie bierze się pod uwagę ilości i ułożenia fałdek na pośladkach. Przy podejrzeniu dysplazji (jeśli dziecko ma problem z odwodzeniem nóżek lub słychać przeskakiwanie w stawie) lekarz kieruje dziecko na USG stawów biodrowych. Dzięki temu badaniu można dokładnie obejrzeć, jak wygląda miednica dziecka. Poniżej rysunki pokazujące, jak wygląda dysplazja stawu biodrowego. Na obu rysunkach lewe biodro jest prawidłowe, prawe z dysplazją. Rysunek po lewej stronie pokazuje lekką dysplazję, a po prawej – dużą. Rys.: romaset/Adobe Stock Dysplazja stawów biodrowych u niemowląt – leczenie Jeśli dysplazja jest nieznaczna, lekarze zalecają częste układanie dziecka na brzuszku i zapewnienie swobody ruchów. Jeśli po kilku tygodniach nie ma poprawy, konieczne jest leczenie. Z dysplazją, która wymaga leczenia, rodzi się siedmioro dzieci na 100. Leczenie dysplazji stawów biodrowych u niemowląt może polegać na założeniu specjalnego aparatu (ortezy) ortezy. Decyzję o założeniu aparatu podejmuje lekarz po dokładnym zbadaniu dziecka. Orteza jest potrzebna, gdy: fizjologiczna dysplazja jest bardzo duża, dysplazja stawu biodrowego utrzymuje się długo, dziecko rodzi się ze zwichniętym stawem biodrowym. Aparaty na dysplazję Aparatów (ortez) do leczenia dysplazji jest kilka. Obecnie najbardziej popularne są szelki Pavlika. To specjalna uprząż zakładana na niemowlę. Utrzymuje ona nóżki w ustawieniu, które pozwala na prawidłowe wykształcenie się panewek stawowych i utrzymanie główki kości udowej centralnie w panewce. fot.: Marko/Adobe Stock Innym rozwiązaniem jest tzw. rozwórka Koszli. To specjalnie wyprofilowany pałąk na szelkach, który utrzymuje nóżki dziecka w odwiedzeniu i zgięciu. Zapewnia utrzymanie główki kości udowej w panewce. Po założeniu ortezy konieczne są regularne kontrole u ortopedy. Dziecko zwykle nosi aparat tyle miesięcy, ile ma w momencie założenia (dwumiesięczne niemowlę – dwa miesiące, czteromiesięczne – cztery, itd). To także ze względu na długość leczenia tak ważne jest wczesne wykrycie dysplazji. Rozwórka pozwala na normalne pielęgnowanie dziecka: można wykonywać wszystkie zabiegi higieniczne - przewijać, ubierać dziecko dziecko w aparacie może być noszone na rękach - sadzane na kolanach i szerokim foteliku W przypadkach dużej dysplazji aparatu nie powinno się zdejmować nawet do kąpieli. Gipsowanie (tzw. redukcja zamknięta) Tego sposobu używa się u dzieci, które mają 6 miesięcy lub u niemowląt, u których np. uprząż Pavlika nie była skuteczna. W znieczuleniu ogólnym lekarz umieszcza stawy biodrowe w prawidłowych pozycjach, a następnie stosuje gips, aby utrzymać biodra w prawidłowym ustawieniu. Nóżka lub nóżki pozostają w gipsie co najmniej 12 tygodni. Zabieg operacyjny (tzw. redukcja otwarta) Operacja stawów biodrowych u dziecka jest konieczna wtedy, gdy nie pomogą ortezy i gipsowanie lub gdy dziecko jest duże, a diagnoza pojawiła się późno. Podczas operacji owija się ścięgna wokół bioder i usuwa wszystkie elementy blokujące swobodny ruch stawów. Gdy kości są w prawidłowo ustawione, stabilizuje się to położenie. Czy szerokie pieluchowanie pomoże na dysplazję? Szerokie pieluchowanie (czyli zakładanie na jednorazową pieluszkę dodatkowej pieluchy flanelowej lub tetrowej) zalecano kiedyś wszystkim niemowlętom. Miało ono chronić przed zwichnięciem stawu biodrowego. Dziś wiadomo, że o prawidłowy rozwój dziecięcych bioderek należy dbać inaczej. Podwójne pieluchowanie ogranicza swobodę ruchów dziecka, a to właśnie ruch: fikanie nóżkami, branie stópek do buzi, to najlepsza profilaktyka dysplazji stawów biodrowych. Zmieniło się też zalecenie dotyczące układania dziecka na brzuszku w pozycji żabki (z szeroko odwiedzionymi nóżkami). Według nowych zasad niemowlak powinien leżeć dużo na brzuszku, ale w takiej pozycji, w jakiej mu wygodnie (sztuczne odwodzenie nóżek bardziej szkodzi niż pomaga). Dysplazja stawu biodrowego u niemowląt – ćwiczenia Przy niewielkiej dysplazji u niemowląt nie stosuje się żadnych specjalnych ćwiczeń. Obowiązujące zalecenia dotyczące takich przypadków zakładają poprawę ustawienia główki kości udowej w panewce (np. poprzez zakładanie dziecku szelek, zapewnienie swobody ruchu i czekanie, aż staw się wykształci). Gdy nie ma wadliwego ustawienia główki, a panewka jest płytka, nie ma nawet potrzeby poprawy ustawienia – czeka się i kontroluje, czy panewka się poprawia. Ćwiczenia mogą okazać się pomocne po leczeniu z użyciem gipsu lub po zabiegu operacyjnym. Wtedy najlepiej zgłosić się do fizjoterapeuty, który pokaże, jak pomóc dziecku wrócić do sprawności. Nie należy dziecięcych bioderek ćwiczyć na własną rękę, gdyż można w ten sposób zaszkodzić dziecku! Jak dbać o biodra niemowlęcia? Aby nie zaszkodzić rozwojowi stawu biodrowego u niemowlęcia: Nie prostuj nóżek dziecka – niemowlę trzyma nóżki zgięte, bo w tej pozycji stawy biodrowe są zwarte, a główka kości udowej tkwi dobrze w panewce. Gdyby nóżki dziecka nagle zostały wyprostowane, mogłyby ulec zwichnięciu. Główki kości udowej wypadłyby z panewki. Nie owijaj dziecka za ciasno w rożek lub kocyk – choć niektóre niemowlęta lubią spowijanie, może one źle wpłynąć na rozwój stawów biodrowych. Podczas przewijania nie unoś dziecka, trzymając go za nóżki – najbezpieczniej jest przenosić nóżki i pupę, podkładając dłoń pod kość krzyżową dziecka. Ubieraj niemowlę tak, by mogło swobodnie poruszać nóżkami – najlepiej aby dziecko trzymało nóżki w tzw. pozycji fizjologicznej, czyli w zgięciu i rozłożeniu (odwiedzeniu). Noś starsze dziecko na brzuchu trzymając je „twarzą w twarz” do siebie – tak, aby jego nóżki obejmowały cię w pasie. Zobacz też: Jak podnosić noworodka, aby zapobiegać wadom postawy Jak dbać o kręgosłup dziecka? Pediatra czy lekarz rodzinny? Kogo wybrać dla dziecka
jak wygląda gips biodrowy